5.00 (1 głosów)

Ocena

ocena
5.00

Dwór Podkampinos (Krubice)

Kategoria: Gmina Kampinos

 

Wiek XVII i XVIII – Mikołajewscy i Rusieccy

Około 1650 roku Krubice należały do Feliksa i Katarzyny Mikołajewskich. W drugiej połowie XVII wieku Krubice należały już do ich syna Piotra Mikołajewskiego. Piotr w 1677 roku poślubił Ewę Boską h. Jasieńczyk, córkę Seweryna (pisarza ziemskiego i grodzkiego czerskiego) i Marianny Boglewskiej h. Jelita. Parze urodziło się co najmniej dwoje dzieci: Agnieszka i Petronela. Po śmierci Piotra Mikołajewskiego w 1691 roku, Ewa wyszła za mąż po raz drugi. Jej mężem został Jan Rusiecki, właściciel majątku Gole, wdowiec po Jadwidze Leszczyńskiej. Z tego małżeństwa urodził się syn - Wawrzyniec.

Po Piotrze Mikołajewskim dobra odziedziczyła jego córka Petronela. Poślubiła ona pasierba swej matki - Wawrzyńca Rusieckiego. Małżeństwo to skomplikowało w przyszłości ustalenie własności majątku i było powodem wieloletnich procesów jakie toczyli między sobą Rusieccy.

Wawrzyniec i Petronela mieli dwóch synów: Józefa i Kazimierza. Prawdopodobnie Petronela wcześnie zmarła, gdyż Wawrzyniec w latach następnych poślubił Agnieszkę Bieniewską, z którą miał również dwóch synów: Jana i Adama. Po śmierci Wawrzyńca dobra przypadły jego synom z pierwszego małżeństwa. Nie spodobało się to jednak jego drugiej żonie, która próbowała budować fortunę dla swoich dzieci. W 1726 roku Józef Rusiecki zrzekł się na rzecz brata Kazimierza swojej części dóbr. Niedługo potem zmarł bezpotomnie. Wobec coraz głośniej zgłaszanych roszczeń do majątku przez Agnieszkę z Bieniewskich w 1736 roku rozpoczął się proces pomiędzy nią a Kazimierzem. Wyrok zapadł w roku następnym. W jego następstwie Kazimierz stał się jedynym i bezsprzecznym właścicielem Krubic.

Kazimierz Rusiecki żonaty był z Ludwiką Borucką, z którą miał troje dzieci: Władysława, Małgorzatę i Rozalię. Zmarł 12 czerwca 1738 roku. Po jego śmierci Krubice stały się własnością jego trojga nieletnich dzieci. Władysław liczył wtedy 5 lat, Małgorzata 2 lata, a Rozalia 1 rok.
Wtedy do głosu doszli synowie Agnieszki z Bieniewskich - Jan i Adam. Rozgospodarowali się po całych dobrach, a przybrawszy sobie tytuł jakby naturalnych opiekunów administrowali dobrami. Jan i Adam Rusieccy jako opiekunowie zupełnie się nie sprawdzali. Interesował ich tylko majątek nieletnich. W zachowanych aktach sądowych możemy przeczytać iż Władysław Rusiecki w młodości swojej w obowiązkach pacholęcia do posług zostając, srogim traktowaniem opiekunów swoich nękany, bez najmniejszego pozostawiony wychowania i żadnego w prawach swoich nie mając objaśnienia, dom w młodzieńczym jeszcze wieku opuściwszy zaciągnął się w służbę wojenną i około 1768 roku dostał się w niewolę i na Syberię został odesłany. Siostry zaś z domu odprawione, po różnych domach w obowiązkach służebnych wyżywienia swego szukać musiały.

Po kilku latach na wojnie i niewoli Władysław Rusiecki powrócił do domu i zaczął dopominać się o majątek swych przodków. 21 czerwca 1774 roku zawarł układ ze swoimi siostrami i przynajmniej w teorii stał się posiadaczem majątku. Po jakimś czasie siostry jednak uznały umowę za krzywdzącą i złożyły w sądzie wniosek o unieważnienie jej. Za zmianą zdania sióstr stali bracia-opiekunowie Jan i Adam, którzy przekonali do unieważnienia umowy Małgorzatę, zamężną już wtedy z Antonim Siennickim.

Sprawa o ustalenie własności ciągnęła się latami. W aktach mowa jest o powydzieranych z akt transakcjach i powykradnych testamentach. Mieli się tego dopuścić bracia Jan i Adam. Dopiero w lipcu 1792 roku wszystkie zwaśnione strony zawarły ugodę, na mocy której Krubice stały się własnością Jana Rusieckiego h. Radwan, syna Wawrzyńca i Agnieszki Bieniewskiej.
Nie jest znane nazwisko jego żony, lecz wiadomym jest, że Jan miał syna Józefa. To Józef po śmierci ojca odziedziczył Krubice.

Józef Rusiecki h. Radwan był miecznikiem sochaczewskim, fundatorem kościoła w Pawłowicach. Ożeniony był z Anielą Miszewską h. Lubicz, córką Jakuba i Agnieszki Ostaszewskiej h. Ostoja. Parze urodziło się troje dzieci: Jan Placyd, Kandyda Dominika Scholastyka i Leonard Tadeusz.

Aniela Rusiecka zmarła 19 października 1805 roku. Józef zmarł 17 maja 1809 roku. Oboje pochowani zostali w kościele w Pawłowicach. Po śmierci Józefa Rusieckiego Krubice odziedziczyło troje jego dzieci.

Kandyda Dominika Scholastyka urodziła się w Pawłowicach w 1798 roku. 25 lipca 1818 roku wyszła za mąż za Stanisława Augusta Radzimińskiego, starostę janowskiego, syna Stanisława i Franciszki Oborskiej. Kandyda mieszkała wtedy w Trębkach Wielkich u swego opiekuna Tomasza Gościckiego h. Lubicz, stąd ślub odbył się w kościele w Kroczewie. Po bliżej nieokreślonym czasie Kandyda wyszła za mąż po raz drugi. Jej mężem został Jan Nepomucen Płonczyński h. Glaubicz, urodzony w 1786 roku w Chociczy, syn Macieja i Antoniny Boguckiej h. Oksza. Para miała troje dzieci: Bronisławę, Zygmunta i Edwarda.
Jan Nepomucen Płonczyński swoje życie związał z wojskiem. W 1806 roku wstąpił jako podporucznik do 12. Pułku Piechoty Księstwa Warszawskiego. W 1807 roku został mianowany porucznikiem, a dwa lata później kapitanem. Z Pułkiem odbył kampanie w 1807, 1809 i 1812 roku. Podczas tej ostatniej brał udział w bitwie pod Smoleńskiem, za którą otrzymał Order Narodowy Legii Honorowej. Był również kawalerem Orderu Virtuti Militari. W 1815 roku został przeznaczony do nowopowstałego 4. Pułku Piechoty Liniowej. W 1818 roku posiadał już stopień podpułkownika. 24 maja 1830 roku został odznaczony Znakiem Honorowym za 20 lat Nieskazitelnej Służby. Był uczestnikiem powstania listopadowego. Jan Płonczyński zmarł 4 lipca 1847 roku w Warszawie. Jego żona zmarła 26 grudnia 1865 roku. Oboje pochowani zostali na warszawskich Powązkach.

Leonard Tadeusz Rusiecki urodził się 3 października 1794 roku w Chociszewie. Ożeniony był z Teresą Szajewską. Para miała co najmniej dwoje dzieci: Adelajdę Marię (ur. 19 lipca 1828 roku w Chociszewie) i Zofię Marię Teresę (ur. w Żylinie, pow. sochaczewski). Leonard Rusiecki co najmniej w latach 1828-50 był właścicielem Chociszewa.

Jan Placyd Rusiecki ożenił się w Warszawie 2 września 1830 roku z Laurą Apolonią Gorzeńską h. Nałęcz, urodzoną w Warszawie, córką Marakrego i Teofili Morzkowskiej. Laura w dniu ślubu była wdową. Jej pierwszym mężem był Aleksander Thompson, rotmistrz w Pułku Gwardii Ułanów Cesarsko-Rosyjskich. Zmarł on 4 lipca 1823 roku w wieku 33 lat.
Jan i Laura doczekali się co najmniej trojga dzieci: Henryki, Mieczysława Bolesława Zygmunta (ur. 28 maja 1834 roku w Warszawie, zm. 23 sierpnia 1835 roku w Warszawie) i Zdzisława Edwarda Benedykta (ur. 21 marca 1841 roku w Warszawie).
16 stycznia 1819 roku na mocy działów między rodzeństwem Jan Rusiecki stał się jedynym właścicielem Krubic.


Wiek XIX i XX – Rudzińscy i Bromirscy, Brzezińscy, Kondratowiczowie

Z 1830 roku pochodzi pierwszy znany opis folwarku Krubice. Dowiadujemy się z niego, iż znajdowały się tam: folwark z drzewa budowany, słomą pokryty, z kominem z gliny lepionym, stary zupełnie zły; ogród fruktowy, płotem żerdzianym wygrodzony, w którym drzew rodzajnych dużych 31 sztuk, mniejszych około 30; spichrz drewniany, słomą pokryty, wewnątrz podłogi i pułapy zrujnowane; dwie stodoły z drzewa stawiane o dwóch klepiskach, słomą pokryte, dachy reparacji potrzebują; obora z drzewa stawiana, ściany pokrzywione, dach zdezelowany, przestawienia potrzebuje gdyż tylko ściany mogą być z niej wzięte; owczarnia drewniana, słomą pokryta, nachylona, potrzebuje reparacji; chałupa drewniana, stara, zła z kominem murowanym dla młynarza; wiatrak z drzewa zbudowany, gontami pokryty, dobry, tylko obicia deskami od dołu potrzebuje, wewnątrz wszystkie rekwizyta znajdują się, kamień nowy; karczma z drzewa budowana ze stajnią zajezdną, słomą pokryta, dach reparacji potrzebuje, reszta dobra; chałup chłopskich jednym fasonem stawianych z drzewa, słomą pokrytych z kominami murowanymi, dobrych jest dziewięć.

Jan Rusiecki w latach 30. XIX wieku mieszkał w Warszawie. W 1826 roku rozpoczął zawód służby rządowej i obywatelskiej. Był pracownikiem Banku Polskiego, stając się następnie jego naczelnikiem. Był również Komisarzem Rządu przy Towarzystwie Kolei Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej, a także Radcą Komitetu Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego. W tym czasie Krubice były wypuszczane w dzierżawę. Jan Rusiecki w 1841 roku nabył dobra Uhrusk. Zmarł 14 lipca 1843 roku w Warszawie. Pochowany został w kościele w Pawłowicach.

Po jego śmierci Krubice, szacowane na 110.000 złotych, na mocy testamentu otrzymały jego dzieci Henryka i Zdzisław. Ich matka - Laura z Gorzeńskich Rusiecka wyszła za mąż po raz trzeci. Jej mężem został Karol Kirstein.

Henryka Rusiecka urodziła się 9 grudnia 1831 roku w Warszawie. Jej pierwszym mężem był nieznany z imienia Kirstein. Drugim zaś Kazimierz Izbiński h. Prawdzic, urodzony 10 grudnia 1825 roku w Zaborowie, syn Kazimierza i Marianny Gojszewskiej h. Brochwicz (II). Parze urodziło się co najmniej trzech synów: Stanisław, Antoni i Władysław Tytus.
Henryka odziedziczyła po ojcu dobra Uhrusk, gdzie wybudowała nowy murowany dwór. Była również właścicielką dóbr Buchowa Wielka. Dobra Uhrusk sprzedała w 1870 roku.
27 marca 1862 roku Henryka i Zdzisław zawarli między sobą akt, na podstawie którego Zdzisław został jedynym właścicielem Krubic, Pawłowic Dolnych i Izbisk. Henryce przypadły Uhrusk i Bukowa Wielka. W akcie znalazło się jednak zastrzeżenie, iż bez zgody Zdzisława bądź Henryki rodzeństwo nie mogło swych dóbr sprzedać.

24 czerwca 1863 roku Zdzisław Rusiecki wydzierżawił Krubice Rudolfowi Kirsteinowi, właścicielowi dóbr Strzyżew. Umowa opiewała na okres 6 lat. Roczna kwota dzierżawy została ustalona na 4.500 rubli. Kirstein zobowiązał się w trakcie okresu dzierżawy do wybudowania w Krubicach stajni i obory pod jednym dachem oraz dwóch chałup.

W 1864 dobra ponownie zostały opisane. W tymże roku zostały one sądownie zajęte przez komornika za długi jakie Rusiecki miał wobec Juliana Jakubowskiego. Z opisu dóbr dowiadujemy się o tym, iż nie było w nich dworu czy pałacu. Istniał za to folwark z drzewa w węgieł słomą kryty, wokół niego istniały ogrody fruktowy i warzywny. Zabudowania folwarczne stanowiły: spichlerz z drzewa na podmurowaniu, słomą kryty, trzy drewniane chlewiki, trzy stodoły z drzewa i chrustu, dwie obory z drzewa i lempacy, szopa, w której był urządzony maneż od młocarni i sieczkarni oraz osiem chałup z drzewa, słomą krytych. Ponadto w dobrach znajdował się młyn wietrzny o jednym ganku, a także karczma z drzewa, słomą kryta.

15 września 1866 roku Zdzisław Rusiecki sprzedał Krubice - jednocześnie rozwiązując umowę dzierżawy z Kirsteinem - Józefowi Rudzińskiemu, właścicielowi dóbr Zabłotnia. Ten dosyć szybko, bo 24 lipca 1869 roku, odsprzedał je Karolinie ze Zboińskich Bromirskiej. Zdążył jednak w 1867 roku włączyć dobra Krubice do dóbr Pawłowice Dolne i Poduchowne. W tymże roku mieszkał już w dobrach Gole.

Karolina Zboińska h. Ogończyk urodziła się 21 marca 1819 roku w Rozwozinie jako córka Karola i Praksedy Chełmickiej h. Nałęcz. W 1837 roku poślubiła w Kikole Stanisława Bromirskiego h. Pobóg, dziedzica dóbr Łazy, syna Kazimierza i Tekli Sieroszewskiej h. Nabram (Waldorf). Parze urodził się syn Władysław Onufry Jan Nepomucen (ur. 14 maja 1839 roku w Łazach, zm. 11 września 1872 roku w Łazach). Stanisław Bromirski zmarł 9 lutego 1858 roku w Warszawie. Mszę żałobną celebrował przyszły biskup pomocniczy warszawski Jan Dekert.

15 maja 1874 Krubice od Katarzyny Bromirskiej nabyli wspólnie Władysław Tomicki i Andrzej Brzeziński. Wydaje się, że zakup ten był raczej okazją inwestycyjną, niż myślą o zamieszkaniu w dobrach. Tomicki był właścicielem pobliskiego majątku Kożuszki, a Brzeziński w tym samym roku nabył Piasecznicę. Po sprzedaży dóbr Karolina Bromirska zamieszkała w Warszawie.

Władysław Kazimierz Feliks Tomicki h. Łodzia urodził się 9 czerwca 1839 roku w Kożuszkach jako syn Jana (generała Wojsk Polskich) i Tekli Straszewicz h. Odrowąż.
Tomicki gospodarował przede wszystkim w Kożuszkach, gdzie hodował m.in. owce na wełnę. W 1872 roku prezentował swą wełnę na Wystawie Politechnicznej w Moskwie. W 1878 roku Tomicki, wspólnie z Alfredem Grodzkim, otworzył w Warszawie przy ulicy Senatorskiej Dom Handlowy Tomicki i Grodzki. Firma zajmowała się kupnem i sprzedażą wszelkich artykułów mających związek z rolnictwem i przemysłem rolnym, a także sprzedażą komisową wyrobów Towarzystwa Akcyjnego Warszawskiej Fabryki Machin, Narzędzi Rolniczych i Odlewów. Firma Tomickiego i Grodzkiego wydawała swój własny cennik. Cenniki te były drukowane w Zakładzie Artystyczno-Litograficznym Fototypii i Chemigrafii należącym do Ludwika Krakowa. Była to swego rodzaju nowość na rynku. Dotychczasowe rysunki litograficzne zostały zastąpione fotografiami w kilku kolorach wykonanych na prasach pospiesznych. Z czasem obaj właściciele otworzyli dwie filie swego zakładu w Kijowie i Jelizawetgradzie (ob. Kropywnycki).
Władysław Tomicki zmarł 1 marca 1881 roku w Warszawie. Został pochowany na cmentarzu parafialnym w Sochaczewie.

Andrzej Brzeziński urodził się 15 października 1823 roku w Warszawie, jako syn Jana i Katarzyny Szymanowskiej. Z małżeństwa z Teofilą Burską miał dwoje dzieci: Jana Nepomucena Piusa Tomasza (ur. 5 maja 1848 roku w Warszawie, zm. 17 czerwca 1913 roku) i Katarzynę (ur. 7 czerwca 1862 roku w Warszawie, zm. 24 maja 1942 roku).
Andrzej Brzeziński w wieku 16 lat ukończył 8-klasowe gimnazjum filologiczne. Bezpośrednio po ukończeniu rozpoczął aplikację sądową, podczas której złożył egzamin sądowy wyższy klasy drugiej (asesorski). Był uczniem Jana Kantego Wołowskiego. W 1845 roku został patronem przy Trybunale Cywilnym w Warszawie. W 1860 roku otrzymał nominację na adwokata przy Sądzie Apelacyjnym. W roku następnym został obrońcą przy Radzie Stanu Królestwa, a w 1865 roku obrońcą przy Senacie. W latach 1861-62 powoływany był do komitetów redagujących projekty nowych praw. Jego specjalnością były ustawy stowarzyszeń. Po reformie sądownictwa w 1876 roku został zaliczony do grona adwokatury przysięgłej. Wycofał się jednak z sal sądowych, oddając się wyłącznie pracy konferencyjnej oraz świadczeniu usług towarzystwom przemysłowym i finansowym, w których jako radca prawny czy też członek, brał czynny udział. Był m.in. członkiem Komitetu Towarzystwa Kredytowego miasta Warszawy (od 1878 roku), Zarządu Drogi Żelaznej Iwangorodzko-Dąbrowskiej, Rady Zarządzającej Towarzystwa Wzajemnego Kredytu, Komitetu Kanalizacyjnego, a także radcą prawnym Banku Dyskontowego.
Andrzej Brzeziński był jednym z najlepszych obrońców w kraju. Pozycję swoją zbudował dzięki gruntownej znajomości kodeksu francuskiego, wrodzonemu darowi wnioskowania popartego talentem wymowy. Nie porywał błyskotliwością frazesów, swej znajomości prawa nie poświęcał na usługi pieniactwa. Wolał gdy mowa obrończa porywała nieubłaganą logiką, niezbitą siłą argumentacji, przeważając szalę sprawiedliwości na korzyść stawianej przez niego tezy. Jego obecność w procesie poczytywana była zawsze za rękojmię, że się wszystko stanie słusznie i uczciwie. Nie było dla niego zawiłej kwestii prawnej, każdą potrafił rozwiązać kierując się naukowymi zasadami, co nadawało jego opiniom wysoką wartość. Jego kancelaria prowadziła najważniejsze sprawy sądowe.
Popołudnie 25 stycznia 1891 roku Andrzej Brzeziński spędził w Warszawie wraz z bliskimi na uroczystości rodzinnej. Wieczorem, wraz z synem Janem, udał się do znajomych, by zagrać w karty. Wraz z gospodarzami grał w winta, gdy nagle zasłabł i spadł z krzesła. Gospodarze natychmiast przywołali syna, będącego lekarzem. Ten zastał ojca już martwym. Andrzej Brzeziński zmarł na anewryzm serca. Jego żona zmarła 29 stycznia 1917 roku. Oboje pochowani zostali w grobie rodzinnym Brzezińskich na warszawskich Powązkach. 

19 maja 1880 roku część dóbr należącą do Władysława Tomickiego nabył Jan Brzeziński, syn Andrzeja. 

Jan Nepomucen Pius Tomasz Brzeziński urodził się 5 maja 1848 roku w Warszawie. 19 lipca 1875 roku tamże wziął ślub z Jadwigą Herman, urodzoną w Warszawie, córką Juliusza i Józefy Mrokowskiej.
Jan Brzeziński po ukończeniu nauk gimnazjalnych w Warszawie wstąpił do Szkoły Głównej na Wydział Lekarski. Po jej zamknięciu ukończył Uniwersytet Warszawski ze stopniem lekarza. W 1870 roku wstąpił, jako lekarz, do armii francuskiej, a po skończonej kampanii wyjechał kształcić się do Berlina, gdzie uzyskał dyplom doktorski. Jego specjalizacją była neurologia. Następnie pracował w klinikach paryskich, monachijskich i włoskich. Wolne chwile poświęcał na zgłębianie sztuki i kultury zachodniej. Powróciwszy do kraju współpracował z Gazetą Polską, gdzie publikował i ogłaszał swoje prace pod pseudonimem Incognitus. W tej samej gazecie zamieszczał również recenzje teatralne. Publikował również w Tygodniku Ilustrowanym. W latach 1903-1906 był redaktorem naczelnym Kurjera Warszawskiego. Jego rezygnacja spowodowana była złym stanem zdrowia, który spowodował paraliż.
Zmarł 17 czerwca 1913 roku w Warszawie pod nieobecność żony, która przebywała w tym czasie w Marienbadzie. Pozostawił po sobie list z życzeniem, by nie pisano o jego śmierci, nie zamieszczano w gazetach życiorysu oraz, by nad grobem nie było przemówień, a także wieńców na trumnie. Pochowany został na warszawskich Powązkach.

Po jego śmierci Krubice stały się własnością jego żony. Jadwiga Brzezińska po śmierci męża wstąpiła w związek małżeński po raz drugi. 18 sierpnia 1921 roku w Warszawie poślubiła Wacława Dominika Paszkowskiego, notariusza, urodzonego w parafii Skórzec na Wołyniu, syna Jana i Bogumiły Uziembło. Wacław był wdowcem po Natalii z Margolców. W tym czasie Jadwiga Brzezińska mieszkała w Warszawie, gdzie zmarła 5 kwietnia 1933 roku. Pochowana została na warszawskich Powązkach. 

We wrześniu 1918 roku dobra Krubice wyłączono z dóbr Pawłowice Dolne i Poduchowne. Ich obszar wynosił 544 morgi 210 prętów. 8 października tego roku majątek nabyło małżeństwo Janina i Władysław Kondratowiczowie. Transakcja opiewała na kwotę 350.000 marek polskich. To właśnie dla małżeństwa Kondratowiczów powstał obecny dwór.

Władysław Remigiusz Kondratowicz h. Syrokomla urodził się w Starej Ruskołęce, jako syn Konstantego i Julianny Michniowskiej h. Trąby. Janina Urszula Brudzińska urodziła się 21 października 1881 roku w Olszance (ob. gmina Wyszków) była córką Feliksa (dziedzica Olszanki) i Katarzyny Cecylii Myślińskiej. Para wzięła ślub 20 czerwca 1899 roku w Wyszkowie. Urodziło im się troje dzieci: Witold, Halina i Maria.

W styczniu 1920 roku na dwór w Krubicach napadli bandyci. Według jednej z relacji bandytów było 7 z kobietą, według innej było ich kilkunastu. Oto opis napadu jaki zamieściła jedna z gazet:

Podczas nieobecności właściciela folwarku p. Kondratowicza dwór otoczyło kilkunastu opryszków, którzy strzelając z różnego rodzaju broni na postrach, wtargnęli najpierw do kuchni, związali służbę domową i usiłowali następnie dostać się do pokojów. We dworze znajdowała się w tym czasie tylko p. Kondratowiczowa z dwiema córkami oraz z synem 18-letnim Witoldem. Zaskoczony napadem Witold ukrył matkę i siostry na poddaszu i schwyciwszy za broń ojca, zaczął odpierać atak bandytów. Mimo to bandyci wyłamali drzwi. Wówczas Kondratowicz ukrył się na strychu i w dalszym ciągu nie przestawał prażyć z rewolweru i dubeltówki, zagradzając drogę opryszkom do dalszych pokojów. Prośba matki, aby nie narażał wszystkich na zemstę opryszków - odniosła ten skutek, że Kondratowicz zgodził się oddać bandytom broń. Obezwładnioną rodzinę zbóje zamknęli w jednym z pokojów, a sami zrabowali przedmiotów na sumę przeszło 600.000 marek, poczem zażądali bryczki parokonnej do podróży do Warszawy. Wóz z łupem, eskortowany przez kilku bandytów, zauważył o 4 nad ranem na rogatce wolskiej stojący na warcie policjant Piórkowski i usiłował jadących zatrzymać. Ci wszakże dali kilka strzałów i ranili policjanta w obie ręce. Brak jakiejkolwiek szybkiej pomocy policyjnej w tym czasie umożliwił bandytom ucieczkę.

Po tym zdarzeniu Władysław Kondratowicz zamieścił w prasie ogłoszenie o skradzionym majątku wyznaczając nagrodę 10.000 marek. Wśród łupów złodziei były m.in.: trzy klacze, żółty amerykan na gumach z latarniami, liberia, koc tygrysi na skórze oraz dwa pledy.
Władysław Kondratowicz był miłośnikiem koni. W 1931 roku jego koń Maybe brał udział w międzynarodowych zawodach konnych. Można przypuszczać, iż strata 3 klaczy w napadzie rabunkowym była dla niego dotkliwą.

W 1921 roku wydzielono z dóbr grunt o przestrzeni 120 mórg i 216 prętów. Obszar ten otrzymał nazwę Folwark Podkampinos. Po wydzieleniu folwarku dobra Krubice zajmowały obszar 423 mórg i 294 prętów. W tym czasie w folwarku znajdowały się 4 budynki mieszkalne. Zamieszkiwało go 106 osób z czego 45 mężczyzn. Wszyscy byli wyznania rzymsko-katolickiego.

1 lutego 1934 roku zmarła w Krubicach Janina Kondratowicz. Po jej śmierci i przeprowadzeniu postępowania spadkowego dobra Krubice należały w połowie do jej męża, jedna szósta przypadła synowi Witoldowi, jedna szósta córce Halinie (wtedy już Puchalskiej), pozostałą szóstą część dóbr otrzymały wnuki Janiny, a dzieci jej zmarłej córki Marii - Teresa Maria i Maria Zofia Brzozowskie. Rozległość dóbr wynosiła wtedy 415 mórg i 294 pręty.

Halina Kondratowicz urodziła się 11 września 1906 roku w Buchciennikach w ziemi suwalskiej. 29 września 1926 roku poślubiła w Pawłowicach Tomasza Puchalskiego, mecenasa, urodzonego 17 grudnia 1898 roku w Klimkowcach na Podolu, syna Olgierda i Agaty Szulc. Tomasz zmarł 27 stycznia 1982 roku, Halina zmarła 7 maja 1995 roku. Oboje zmarli w Warszawie i pochowani zostali na tamtejszym Cmentarzu Powązkowskim.

Maria Kodratowicz urodziła się w Starej Ruskołęce. Poślubiła Władysława Brzozowskiego, właściciela majątku Żaby w powiecie błońskim. Miała z nim dwie córki: Teresę Marię (ur. w 1929 roku) i Marię Zofię (ur. w 1935 roku). Zmarła w sanatorium przeciwgruźliczym w Rudce 18 października 1935 roku mając zaledwie 35 lat.

Witold Kondratowicz ukończył podchorążówkę, a następnie Szkołę Główną Gospodarstwa Wiejskiego. W 1920 roku zgłosił się na ochotnika do wojska. Brał udział w Bitwie Warszawskiej, podczas której został ranny. Był odznaczony Krzyżem Walecznych. W 1939 roku został zmobilizowany w stopniu podporucznika. Brał udział w kampanii wrześniowej. Po Bitwie pod Kockiem przedzierał się na wschód. Nie dotarł tam jednak. Został aresztowany przez Niemców i osadzony w oflagu, gdzie spędził całą wojnę. Witold Kondratowicz, podobnie jak ojciec kochał konie. Brał udział w zawodach hippicznych.

W latach 30. XX wieku dobra były mocno zadłużone. Długi przekroczyły 400.000 złotych. Krubice kilkakrotnie były wystawiane na przymusową licytację. W latach 1934-36 wielokrotnie odbywały się w majątku licytacje komornicze, na których licytowano m.in. dwa garnitury mebli, fortepian, radioaparat, dywany, szafy na ubrania, kredens, powóz czy dwie bryczki. Licytowano również płody rolne takie jak: kartofle, jęczmień czy owies.

30 listopada 1937 roku Władysław Kondratowicz zawarł układ ze swoimi wierzycielami. W tym celu zgodził się na parcelację 60 hektarów ze swojego majątku. Wydzielono z nich Kolonię Krubice I, Kolonię Krubice II, Kolonię Krubice III, Kolonię Krubice 4 i Kolonię Krubice 14. W 1938 roku dobra Krubice zajmowały już tylko obszar 176 hektarów.

W czasie II WŚ dwór pozostawał w rękach rodziny Kondratowiczów. Jego administratorem w latach 1940-44 był Tadeusz Dziewanowski vel Chrzanowski.


1 lipca 1946 roku
na mocy dekretu PKWN majątek został Kondratowiczom odebrany i rozparcelowany. Ze 176 hektarów wydzielono ośrodek dóbr liczący prawie 17 hektarów. 5 hektarów z majątku przeznaczono pod cegielnię dla szkoły rolniczej. Pozostałą ziemię rozparcelowano pośród rolników. Do lat 70. we dworze mieściły się różne instytucje, takie jak siedziba władz gminnych, przedszkole czy mleczarnia. Znajdowały się w nim również mieszkania socjalne.

W 1992 roku dwór kupiła od gminy wnuczka ostatnich właścicieli wraz z mężem. Po zakupie rozpoczął się 10-letni okres starań o wykwaterowanie dzikich lokatorów z budynku dworu. Gdy to się udało, małżeństwo przystąpiło do ratowania dworu. Niestety pomimo dużego zaangażowania, z powodu braku środków na dalsze prace, musieli dwór sprzedać.

Po 2011 roku dwór zmienił właściciela, który dokończył remont.

 

Ciekawostka:
W 2010 roku na terenie dawnego majątku kręcono serial 1920. Wojna i miłość w reżyserii Macieja Migasa.

 

© Jacek Szyszko 2020


Więcej zdjęć w Galerii


Źródła:

  • Kurjer Warszawski 1829, 1843, 1847, 1857, 1858, 1872, 1879, 1913, 1927, 1933, 1934
  • Dziennik Warszawski 1864
  • Gazeta Handlowa 1872, 1878
  • Kurjer Codzienny 1878, 1879, 1881
  • Biesiada Literacka 1881
  • Gazeta Rolnicza 1881
  • Gazeta Świąteczna 1881
  • Czas 1913, 1934
  • Dziennik Poznański 1913
  • Kurjer Poranny 1913
  • Nowa Gazeta 1913
  • Gazeta Śledcza 1920
  • Robotnik 1920
  • Gazeta Polska 1934, 1935, 1936
  • Tygodnik Chełmski 1990
  • Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej  T. 1, M. st. Warszawa Województwo warszawskie, Warszawa 1925
  • Adam Boniecki, Herbarz polski
  • Kasper Niesiecki, Herbarz polski T. 8, Lipsk 1841
  • Seweryn Uruski, Rodzina. Herbarz szlachty polskiej. T.14, Warszawa 1917
  • Tadeusz Epsztein, Ziemianie Polscy XX Wieku T.1, Warszawa 1992
Zespół Dworsko-parkowy
Skład zespołu Dwór, park, budynek gospodarczy
Stan zachowania Odrestaurowany
Zastosowanie Własność prywatna
Numer rejestru zabytków województwa mazowieckiego 1532
Data wpisu do rejestru zabytków 28.09.1992
Dostępność obiektu Niedostępny

Lokalizacja

Podkampinos, 05-085, Podkampinos, Polska

Komentarze