5.00 (1 głosów)

Ocena

ocena
5.00

Dwór Niewikla

Kategoria: Gmina Sochocin


Właściciele i majątek
Na początku XVIII wieku Niewikla należała do Michała Młockiego h. Prawdzic, starosty zakroczymskiego. W 1734 roku sprzedał on majątek Józefowi Lasockiemu h. Dołęga. Józef był synem Pawła Aleksandra, podstolego ciechanowskiego oraz Teofili Gembart h. Jastrzębiec. 17 października 1735 roku ożenił się z Petronelą Płochocką, córką Antoniego - podczaszego nurskiego. Miał z nią córkę Kunegundę i synów: Piotra, Waleriana, Walentego oraz Jana. Oprócz Niewilki posiadał również dobra Strachowo, Kownaty, Spondowo i Pruszkowo. Po śmierci Józefa jego synowie sprzedali w 1767 roku Niewiklę wraz z Strachowem generałowi Józefowi Przebendowskiemu. Stosowną umowę podpisano już rok wcześniej.
Dobra dziedziczne Niewikla, Ślepowrony, Pruszkowo na początku XIX wieku należały do Karola Wincentego Janowskiego. Syna Klemensa i Antoniny Cywińskiej), urodzonego 24 maja 1792 roku, ożenionego 13 lutego 1819 roku w Przyborowicach z Maryanną Esterą Genowefą Goyską.
W 1827 roku folwark Niewikla z wsią Niewikla i Ślepowrony obejmował 1007 mórg, z czego: grunty orne i ogrody 559 mórg, łąki 90 mórg, pastwiska 8 mórg, las 324 morgi, zarośli 14 mórg, nieużytków 12 mórg. Posiadał 2 budynki murowane i 5 drewnianych.

Karol zmarł w Pruszkowie w 1835 roku w wieku 43 lat. Krótko po śmierci Janowskiego dobra nabył Leonard Kadłubowski h. Belina urodzony w Zaborowie w 1804 roku, oficer wojsk polskich, ożeniony w 1840 roku z Anielą Łempicką (zm. w 1871 r.). W 1840 roku był dziedzicem Pruszkowa. Niewiklę nabył przed 1842 rokiem. Zmarł po długiej i ciężkiej chorobie 18 października 1900 roku w wieku 96 lat. Leonard spoczął na warszawskich Powązkach. Po śmierci Anieli Łempickiej, Leonard przekazał (być może jako prezent ślubny) majątek synowi – Ludwikowi Adolfowi Konradowi Włodzimierzowi urodzonemu w Niewikli 7 maja 1843 roku, ożenionemu 16 września 1871 roku z Ludwiką Łempicką. To prawdopodobnie on wybudował istniejący do dzisiaj dwór w 2 połowie XIX wieku. Ludwik zdobył uznanie przekazując w 1903 roku Akademji umiejętności w Krakowie cenną bibljotekę, zbieraną przez kilka pokoleń swych przodków. Najcenniejsze egzemplarze pochodziły z XVII wieku. Ludwik zmarł po ciężkich cierpieniach dn. 1 lutego 1933 r. przeżywszy lat 90. Został pochowany w grobie rodzinnym na warszawskich Powązkach.

Między 1905 a 1909 rokiem dobra nabył Tadeusz Abramowicz z Warszawy. Był on prezesem Okręgowego Towarzystwa Rolniczego w Płońsku. W 1926 roku majątek liczył 402 hektary. Składał się na niego dwór obszerny murowany w ładnem otoczeniu, woda w ogrodzie, inwentarze kompletne, obora czarno-srokata, budynki bardzo dobre.
Ostatnim właścicielem przed II wojną światową był syn Tadeusza - Michał Abramowicz (1893–1958, ożeniony z Łucją Sowińską, pochowany w Żelechowie), zapalony myśliwy.

Ze wspomnień Janusza Kalinowskiego dowiadujemy się, że:

"Pierwsza strzelba" w okolicy - Michał Abramowicz h. Abdank z Niewikli, w początku lat trzydziestych naszego stulecia, sprowadził kilka gniazd bażantów do swojego, podmokłego lasku liściastego. W pierwszych latach były pieczołowicie chronione, co spowodowało, że bardzo szybko rozprzestrzeniły się po całej okolicy i przysparzały potem dużo atrakcji myśliwym. Po dziś dzień piękne koguty paradują dumnie po całej okolicy.

Michał Abramowicz był również znany z chęci do białogłów, jak i do jadła i wypitki.

Po wojnie majątek odebrano właścicielom na podstawie reformy rolnej. Przeszedł na własność Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w Niewikli. W latach 1980–1982 przeprowadzono remont wg projektu wykonanego w 1979 roku przez Biuro Projektów w Mławie. Po zakończeniu w budynku znalazły się biura, sala konferencyjna, klub, stołówka, przedszkole i sklepik. Po 1989 roku, po zmianach ustrojowych, obiekt przeszedł w ręce prywatne. Nabył go jeden z okolicznych przedsiębiorców. Następnie rozpoczęto prace remontowe, które po pewnym czasie wstrzymano.


Więcej zdjęć w Galerii


Źródła:

  • Tadeusz Jaroszewski, Marek Gierlach, Po pałacach i dworach Mazowsza T.3, Warszawa 1998
  • Jarosław Maciej Zawadzki, Tradycja Mazowsza. Powiat płoński. Przewodnik subiektywny, Warszawa 2012
  • Verbum Nobile nr 3/4, Sopot 1993
  • Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VII, Warszawa 1886
  • Księga Adresowa Polski dla handlu, rzemiosł i rolnictwa, Warszawa 1926
  • Spis alfabetyczny obywateli ziemskich Królestwa Polskiego, Warszawa 1909
  • Adam Boniecki, Herbarz polski T. 14, Warszawa 1911
  • Dziennik Powszechny 1835
  • Gazeta Rolnicza 1926
  • Gazeta Warszawska 1801
  • Kurier Warszawski 1903, 1933

Zespół Dworsko-parkowy
Skład zespołu Dwór, park z alejami dojazdowymi
Stan zachowania W remoncie
Zastosowanie Własność prywatna
Numer rejestru zabytków województwa mazowieckiego A - 219
Data wpisu do rejestru zabytków 30.08.1980
Dostępność obiektu Widoczny z dalszej odległości

Lokalizacja

Niewikla 18, 09-110, Niewikla, Polska

Komentarze